داروی شیمی درمانی

Cytarabine

سایر نامها:

Arabinosyla cytosine , Tarebine , Cytosar , Cytosine Arabinosine , Cytarabine Hydrochlorude , Arc-c , NSC-63878

طبقه بندی دارویی :

آنتی متابولیت ضد نئوپلاسم

موارد مصرف:

یک عامل بسیار قوی برعلیه لوسمی ها و لنفومهاست , بر عکس اثر کمی بر روی تومورهای توده ای و جامد دارد.

موارد منع مصرف:

حساسیت به دارو , حاملگی

عوارض جانبی

عوارض جانبی

عوارض حاد:

گوارشی : تهوع و استفراغ ,اسهال[در تزریق سریع بیشتر از تزریق مداوم رخ میدهد]

CNS : تب

پوست : راش پوستی

متفرقه: شوک آنافیلاکسی (بندرت)

عوارض تاخیری:

خون: میلوساپرسیون , نوتروپنی , ترومبوسیتوپنی[شدید]

CNS : گیجی , سردرد, خواب آلودگی , کانفیوز

  •   مسمومیتهای مغزی در دوز بالا(سیکل/g/m2 48- 36 <) رخ میدهد که ۱% غیر قابل برگشت و کشنده است.

گوارشی: التهاب دهان (که با قطع دارو فروکش می کند), افزایش آمیلاز و لیپاز , التهاب لوزالمعده , دیس فاژی(با مصرف داخل نخاعی)

عصبی – اسکلتی : نروپاتی محیطی , التهاب نرونها , درد استخوانی , درد عضلانی , accessory nerve paralysis (با مصرف داخل نخاعی )

چشمی : دو بینی(با مصرف داخل نخاعی ), ریزش اشک , درد چشم , ترس از نور , تاری دید (با دوز بالا) , فراموشی حسی اندامها

پوست : آلوپسی (بندرت) , لک های پوستی , خارش , سلولیت در محل تزریق , اریتما , سندرم دست و پا(با دوز بالا)

کبد : ژاندیس ملایم , افزایش حاد ترانس آمیلاز

تنفسی : سرفه , خشونت صدا (در تزریق نخاعی ) , سندرم دیسترس تنفسی ناگهانی , تاکی پنه , هیپوکسمی , پنومونی , ادم ریوی

ادراری: برگشت ادرار

قلبی – عروقی : ترومبوفلبیت , کاردیومگالی

متفرقه: Aphonia (با تزریق داخل نخاعی )

مسمومیت های غیر خونی در دوز بالا:

پوست: راش , dequamation

گوارشی : تهوع و استفراغ شدید, التهاب دهان , اسهال

عصبی : مسمومیت بصل النخاعی(نیستاگموس , دیزآرتری , تکلم مبهم , disdiadochokinsis ), مسمومیت مغزی (خواب آلودگی , کانفیوز)

چشمی: ترس از نور , ریزش اشک , تاری دید , کونژنکتیویت

تنفسی : ادم ریوی (شروع روزهای ۲۷ -۲۱)

نکات پرستاری

نکات پرستاری

۱- بعد از رقیق سازی باقیمانده ویال را در یخچال نگهداری نکنید چون موجب رسوب دارو می شود.

۲- بعد از تزریق داخل رگی , ممکن است شوک آنافیلاکسی رخ دهد.

۳- حهت تزریق داخل نخاعی , بجای حلال اختصاصی دارو , که حاوی بنزیل الکل است , از نرمال سالین یا رینگر لاکتات استفاده کنید.

۴- مسمومیت بصل النخاعی با کلیرانس کراتنین زیر ml 60 در دقیقه , سن بالای ۵۰ سال , سابقه صدمات مغزی , الکالن فسفاتاز یالا , افزایش می یابد.

۵- کونژونکتیویت بوسیله درمان با محلول شستشو و پماد کورتونی قابل پیشگیری است. جهت پروفیلاکسی , قطره چشمی باید ۱۲ – ۶ ساعت قبل از شروع درمان با سیتارابین شروع و تا ۲۴ ساعت بعد از درمان ادامه داشته باشد.

۶- تستهای کبدی , کراتنین سرم , اسید اوریک , CBS diff , پلاکت , BUN بصورت دوره ای چک شود.

۷- دارو در سرم قندی و نمکی قابل حل است . حجم دارو برای تزریق داخل نخاعی cc 20 – ۳ باشد.

۸- اگر در درمان دوز بالا از ویالهای mg 100 استفاده می کنید , بجای حلال اختصاصی از سرم نرمال سالین استفاده کنید.

۹- هنگام آماده سازی از دستکش , عینک و ماسک استفاده کنید.

۱۰- اگر بیمار نیاز به شیاف داشت باید پلاکت بالای /mm3 100000 باشد.

به بیمار آموزش دهید

به بیمار آموزش دهید

۱) روزانه ۳- ۲ لیتر مایعات مصرف کند مگر اینکه از نظر کلیوی محدودیت داشته باشد).

۲) بهداشت دهان و دندان را رعایت نماید.

۳) از غذاها و میوه های شیرین استفاده کند.

۴) جهت تحریک ترشح بزاق آدامس بجود.

۵) جهت کاهش تهوع و استفراغ:

غذا را در حجم کم و دفعات زیاد مصرف کند.

با مشورت پزشک معالج نیم ساعت قبل از غذا از ضد تهوع مناسب استفاده نماید.

از مصرف غذا های چرب و لبنیات همراه دارو پرهیز کند.

۶) با توجه به مستعد بودن بیمار به عفونت :

از جاهای شلوغ و پر ازدحام پرهیز کند.

با افرادی که بیماری عفونی یا مسری دارند تماس نداشته باشد.

در اماکن پر رفت و آمد از ماسک استفاده نماید.

به علایم عفونت مانند تب و لرز توجه داشته باشد.

بدون مشورت با پزشک معالج از واکسیناسیون خودداری کند.

۷) در صورت زخم شدن دهان:

هر ۲ ساعت با سرم نمکی دهانشویه کند.

از غذاهای نرم و خنک و فاقد مواد محرک استفاده کند.

از مسواک نرم استفاده نماید.

۸) به بیمار آموزش دهید موارد زیر را به پزشک معالج یا پرستار اطلاع دهد:

کبودی یا خونریزی , زرد شدن پوست یا سفیده چشم , تغییرات رنگ مدفوع و یا ادرار , مشکلات تنفسی و تپش قلب

شکل دارویی : محلول تزریقی mg/ml 20 (ml 5 و ml 50)

پودر تزریقی : mg100 , mg 500 , gr1 , gr2

نحوه نگهداری:

پودر تزریقی :دمای اتاق (c˚۳۰-c˚۱۵)

رقیق شده داخل ویال: دمای اتاق ۸ ساعت , جهت تزریق داخل نخاعی اگر در رینگر لاکتات حل شود تا ۷ روز در دمای اتاق قابل نگهداری است , اما توصیه میشود بین ۲۴-۴ ساعت مصرف شود.

 

۲ دیدگاه

دیدگاهتان را ثبت کنید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شدعلامتدارها لازمند *

*

>