داروی شیمی درمانی

Cisplatin

سایر نامها:

Unistin , Abiplatin , CACP , DDP , CDDP , Niyaplat , Blastolem , Platinol , Tecnoplatin , Platosin , Platinoxan , Platidiam , Noveldexis

طبقه بندی دارویی : عامل آلکیلاتینگ

موارد مصرف: سرطان سر و گردن , سرطان پستان , سرطان بیضه,سرطان تخمدان, لنفوم هوجکینی و غیر هوجکینی , نروبلاستوما, سارکوما, کانسر مثانه, کانسر معده , کانسر ریه, کانسر ازوفاژیال , کانسر رحم , کانسر پروستات , میلوما, مزوتلیوما , استئو سارکوما , Small cell lung cancer

موارد منع مصرف: حساسیت به دارو , مشکلات کلیوی شدید, حاملگی , اختلالات شنوائی , کسانی که دچار ساپرسیون شدید مغز استخوان هستند

عوارض جانبی

عوارض جانبی

عوارض حاد:

گوارشی : تهوع و استفراغ معمولاً تا یکهفته بطول می انجامد

CNS : تشنج

ایمنی : واکنشهای آلرژیک

عوارض تاخیری:

خون: میلوساپرسیون ملایم (با دوز متوسط) , میلوساپرسیون متوسط(با دوز بالا), افت WBC (ملایم) , افت پلاکت (ملایم) ؛

ARF (نارسایی حاد کلیه)و ازتمی : وابسته به دوز است و با رعایت هیدراتاسیون تقلیل میابد. علایم:

افزایش BUN و Cr , اولیگوری , دفع پروتئین , پتاسیم , کلسیم و منیزیم

CRF (نارسایی مزمن کلیه): در بیمارانی رخ میدهد که چندین دوره دارو مصرف کرده اند که دچار نفروپاتی , کاهش کلیرانس کراتنین , افزایش اوره خون , و دفع منیزیم میشوند.

پوست: فلبیت و ترومبوفلبیت

کبدی: افزایش آنزیمهای کبدی

بینایی: نوریت بینائی, تاری دید , پاپیلوادما

خون: لکوپنی , ترومبوسیتوپنی (بهبودی از روز ۲۵-۲۱)

نروتوکسیتی: نروپاتی وابسته به دوز درمان و مدت درمان است. بصورت تخریب آکسونهای حسی بلند رخ می دهد . معمولاً از وقتی که دوز تجمعی به بالای mg/m2  ۲۰۰ میرسد شروع می شود که قابل برگشت نبوده و با ادامه درمان بیشتر میشود.

قلبی –عروقی: برادیکاردی , آریتمی , افت فشار خون وضعیتی

اتوتوکسیتی(مسمومیت شنوایی): در ۱۰% تا ۳۰% موارد رخ می دهد و ممکن است موجب از دست رفتن شنوائی شود. مسمومیت شنوائی در اطفال شایعتر است .

نکات پرستاری

نکات پرستاری

۱- به وضعیت الکترولیتها توجه داشته باشید(تا ۴۸ ساعت بعد از تزریق خطر افت منیزیم وجود دارد).

۲ – در اطفال ممکن است مشکلات شنوائی جدی بوجود آورد.

۳ – وضعیت تستهای کبدی و کلیوی را چک نمائید.

۴- دارو را با سرم حاوی یون سدیم تزریق نمائید.

۵ – بیمار را از نظر نروپاتی محیطی تحت کنترل داشته باشید.

۶ – دارو به نور حساس است , دور سرم فویل بپیچید.

۷ – بعد از رقیق سازی محلول را در یخچال نگهداری نکنید چون رسوب میکند.

۸ – ممکن است بیمار چند دقیقه بعد از تزریق دارو دچار واکنشهای حساسیتی شود. بنابراین اپینفرین , هیدروکورتیزون و آنتی هیستامین را در دسترس داشته باشید.

۹- خون محیطی بیمار هفتگی چک شود.

۱۰- قبل از هر دوره درمان شنوائی سنجی انجام شود.

۱۱- قبل , حین و بعد از درمان جهت کاهش عوارض کلیوی سرم درمانی انجام شود(حداقل ۳- ۲ لیتر در ۲۴ ساعت).

۱۲ – بیماران دچار عفونت ویرال و باکتریال را تحت مراقبت ویژه قرار دهید.

۱۳- دفع مایعات ناشی از استفراغ و اسهال را جبران نمائید.

۱۴- پرستاران باردار نباید رقیق سازی و تزریق دارو را به عهده داشته باشند.

۱۵- در صورت تماس دارو با پوست , ناحیه مذکور را با آب فراوان شستشو کنید.

۱۶- از ست و وسایل آلومینیمی در تزریق دارو استفاده نکنید.

۱۷- برونده ادراری باید بالای ml100 در ساعت باشد و طی ۲۴ ساعت افت نکند.

۱۸- در سرم نمکی , قندی ۵% و مانیتول قابل رقیق شدن است , اما توجه داشته باشید که حداقل غلظت باید mg/ml 2 – ۰۵/۰ باشد. بعضی کتابها بدلیل پایداری کمتر , سرم قندی را منع کرده اند.

۱۹- مسمومیت با افزایش دوز تجمعی , بیشتر میشود.

۲۰ – در مسمومیت با سیس پلاتین بصورت کلینیکی از تیوسولفات سدیم استفاده میشود.

۲۱- هنگام آماده سازی از دستکش , عینک و ماسک استفاده کنید.

به بیمار آموزش دهید

به بیمار آموزش دهید

۱) روزانه ۳- ۲ لیتر مایع مصرف کند(مگر اینکه از نظر کلیوی محدودیت داشته باشد).

۲) تهوع و استفراغ تاخیری ۴۸ ساعت بعد از درمان شروع شده و تا یک هفته ادامه دارد.

۳) از غذاهای سرشار از پورین مانند جگر , خاویار , ساردین و ماهی کولی پرهیز نماید.

۴) اگر بیمار در پایان دوره شش ماهه علاقمند به بچه دار شدن بود حتمآ مشاوره ژنتیکی انجام دهد.

۵) با توجه به اینکه آزواسپرمی در بیماران مرد شایع است , قبل از درمان در مورد بانک اسپرم و امکان فریز اسپرم با بیمار صحبت شود.

۶) جهت کاهش تهوع و استفراغ:

  • غذا را در حجم کم و دفعات زیاد مصرف کند.
  • با مشورت پزشک معالج نیم ساعت قبل از غذا از ضد تهوع مناسب استفاده نماید.
  • از مصرف غذا های چرب و لبنیات همراه دارو پرهیز کند.

۷) با توجه به مستعد بودن بیمار به عفونت :

از جاهای شلوغ و پر ازدحام پرهیز کند.

  • با افرادی که بیماری عفونی یا مسری دارند تماس نداشته باشد.
  • در اماکن پر رفت و آمد از ماسک استفاده نماید.
  • به علایم عفونت مانند تب و لرز توجه داشته باشد.
  • بدون مشورت با پزشک معالج از واکسیناسیون خودداری کند

شکل دارویی :

محلول تزریقی : mg 50 , mg 100 , mg 10

پودر تزریقی: mg 10 , mg 50

نحوه نگهداری:

رقیق نشده: دمای اتاق (c˚۳۰-c˚۱۵)[ در یخچال نگهداری نشود]

بعد از باز شدن ویال : در دمای اتاق دور از نور تا ۲۸ روز

محلول در سرم : اگر حاوی یون سدیم باشد ۷۲ ساعت دردمای اتاق

 مقلات مرتبط :

– نانوتکنولوژی در خدمت شیمی درمانی

۶ دیدگاه

دیدگاهتان را ثبت کنید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شدعلامتدارها لازمند *

*

>