داروی شیمی درمانی

Asparaginase

سایر نامها:

Elspar , Erwinar , leunase , E.coli asparaginase , L – asparaginase , Erwinia Asparginase , Laspar , Kidrolasr , Leucogen , Crastinin , NSC – ۱۰۹۲۲(E.coli)

طبقه بندی دارویی : عامل ضد نئوپلاسم(آنزیم)

موارد مصرف: لوسمی حاد لنفومی , لنفوما در اطفال

موارد منع مصرف: حساسیت به دارو , پانکراتیت یا سابقه ابتلاء به آن

عوارض جانبی

عوارض جانبی

عوارض حاد

گوارشی : تهوع / استفراغ , بی اشتهایی ,کرامپ شکمی

ایمنی : واکنشهای حاد حساسیتی ( تب , راش , خارش , درد مفاصل , افت فشار خون , آنژیوادما , برونکواسپاسم ) , شوک آنافیلاکسی که می تواند کشنده باشد

اندوکرین و متابولیسم: افزایش قند خون , تب و لرز, افزایش دمای بدن(هایپرترمی) که گاهاً کشنده است

عوارض تاخیری:

خون: کاهش فاکتور ۵ و ۷ انعقادی , کاهش فیبرینوژن , لکوپنی , ترومبوسیتوپنی

CNS : خستگی , خواب آلودگی , افسردگی , هذیان , سراسیمگی , کاهش شناخت , گیجی و کما , علایم شبه پارکینسون (لرزش , افزایش تن عضلات)

گوارشی: کاهش وزن , التهاب حاد لوزالمعده که گاهاً کشنده است , التهاب دهان

اندوکرین و متابولیسم: دیابت وابسته به انسولین , کتواسیدوز , افزایش اوره خون

کبدی: کاهش کلسترول , آلبومین و فیبرینوژن , افزایش آلکالن فسفاتاز و بیلیروبین

کلیوی: نارسائی حاد کلیوی تنفسی : سرفه , لارنگواسپاسم

نکات پرستاری

نکات پرستاری

۱- دارو را شبها به بیمار تزریق نکنید.

۲- قبل از تزریق عضلانی یک رگ باز از بیمار بگیرید.

۳- در ترالی احیاء داروهای زیر را آماده داشته باشید:

اپی نفرین , دیفن هیدرامین و هیدروکورتیزون

۴- مصرف دارو به همراه پردنیزولون و وین کریستین مسمومیت دارو را افزایش می دهد , مخصوصاً اگر با فاصله کمی بعد از وین کریستین تزریق شود.

۵- اگر برای بیمار وین کریستین و پردنیزولون تجویز شده است جهت کاهش اثرات سمی قبل از ال- آسپارژیناز تزریق شوند.

۶- دارو حتماً در بیمارستان و تحت مراقبت تزریق شود.

۷- با توجه به کارسینوژن بودن دارو , هنگام آماده سازی , از تماس دارو با پوست اجتناب شود. در صورت تماس با پوست ناحیه مذکور را حداقل ۱۵ دقیقه با آب فراوان شستشو دهید.

۸- هنگام رقیق سازی از تکان دادن ویال اجتناب کنید , چون کف تولید می شود.

۹- از محلولهای کلوئیدی بعنوان حلال استفاده نکنید.

۱۰-چک CBC diff , آمیلاز سرم , گلوکز خون , اسید اوریک سرم و تستهای عملکرد کبدی بطور مرتب انجام شود.

۱۱- با توجه به افزایش اسید اوریک و کاهش PH ادراری و در نتیجه احتمال صدمه به کلیه , مصرف آلوپرینول و مایعات فراوان جهت قلیایی کردن ادرار الزامی است.

۱۲- دارو موجب هیپرگلیسمی می شود بنابراین بیمار از نظر علائم هایپرگلیسمی تحت مراقبت باشد.

۱۳- با توجه به اثر هایپرگلیسمیک ال- آسپارژیناز , انسولین ریگولار در پایان درمان در دسترس باشد.

۱۴- جهت تزریق داخل وریدی , دارو را داخل نیم لیتر سرم قندی یا نمکی ریخته طی ۸ ساعت تزریق نمائید(سرم تا ۸ ساعت پایدار است).

۱۵- جهت تزریق داخل وریدی از ست خون استفاده شود.

۱۶- به ریسک فاکتورهای واکنش حساسیتی زیر توجه نمائید:

  • شیوه تزریق: تزریق داخل وریدی بیشتر از زیر جلدی باعث واکنش حساسیتی میشود.
  • دوز درمان طولانی: دوزهای بالای u/m)26000 )تا u/m)212000 )خطر واکنش حساسیتی را افزایش می دهد.
  • درمان قبلی : بیمارانی که قبلاً آسپارژیناز دریافت کرده اند.
  • درمان متناوب: توالی چند روز درمیان خطر واکنشهای حساسیتی را افزایش میدهد.
  • نوعL.Asparaginase : نوع Ewinia حساسیت کمتری نسبت به E.coli ایجاد می کند. اما ۳۳% از بیمارانی که E.coli حساسند به Ewinia هم حساس هستند.

۱۷- جهت تزریق IM , هر ۱۰۰۰۰ واحد را با ۲- ۱ میلی لیتر آب مقطر رقیق نمائید.

۱۸- جهت تست به طریقه زیر محلول را آماده کنید:

  • ابتدا ۲ سی سی آب مقطر را به آرامی داخل ویال تزریق نمائید.
  • سپس ۰/۱ سی سی از ویال را با سرنگ انسولین بکشید (۱۰ واحد) و با ۹۰ واحد آب مقطر مجدداً رقیق کنید .
  • سپس ۵۰ واحد را داخل جلد تزریق نموده , بیمار را ۳۰- ۱۵ دقیقه تحت نظر داشته باشید.

۱۹- در افرادی که سابقه واکنشهای آلرژیک دارند:

ابتدا ۱ واحد دارو را تزریق نمائید و سپس هر ده دقیقه دوز را دو برابر کنید تا مجموع دوز به حد درمانی برسد.

۲۰- پس از تزریق عضلانی ، ۶۰-۳۰ دقیقه بیمار را تحت نظر داشته باشید.

۲۱- انجام تست پوستی , در صورتیکه یکهفته از آخرین تزریق گذشته باشد ضروری است.

۲۲- سرطانزا بودن دارو را به بیمار گوشزد کنید.

۲۳- تزریق ال – آسپارژیناز ۱۰- ۹ روز قبل یا ۲۴ ساعت بعد از MTX اثرات گوارشی و خونی متوترکسات را کاهش میدهد.

۲۴- کنترل وزن روزانه و ثبت جذب و دفع مایعات جهت ارزیابی عملکرد کلیه ضروری است.

۲۵- به دلیل اثر هایپوآلبومینمی , بیمار از نظر ادم تحت مراقبت پرستاری باشد.

 

آموزش به بیمار

آموزش به بیمار

 ۱) جهت کاهش تهوع و استفراغ:

  • غذا را در حجم کم و دفعات زیاد مصرف کند.
  • با مشورت پزشک معالج نیم ساعت قبل از غذا از ضد تهوع مناسب استفاده نماید.
  • از مصرف غذا های چرب و لبنیات همراه دارو پرهیز کند.

۲) با توجه به مستعد بودن بیمار به عفونت :

  • از جاهای شلوغ و پر ازدحام پرهیز کند.
  • با افرادی که بیماری عفونی یا مسری دارند تماس نداشته باشد.
  • در اماکن پر رفت و آمد از ماسک استفاده نماید.
  • به علایم عفونت مانند تب و لرز توجه داشته باشد.
  • بدون مشورت با پزشک معالج از واکسیناسیون خودداری کند

۳) مایعات فراوان مصرف کند(مگر اینکه از نظر کلیوی ممنوعیت داشته باشد.

۴) بهداشت دهان و دندان را رعایت کند.

۵) حتی بعد از چند هفته هم ممکن است اثرات گیج کننده دارو برطرف نشود , بنابراین رانندگی و کار با ماشینهای صنعتی در طول درمان ممنوع است.

۶) به بیمار آموزش دهید موارد زیر را به پزشک معالج یا پرستار اطلاع دهد:

مشکلات تنفسی , راش پوستی , اضطراب حاد , تب و لرز , گیجی , بی قراری , افسردگی , زرد شدن پوست یا سفیدی چشم , خونریزی غیر طبیعی , تاخیر در التیام زخم ، ترشحات واژن , درد معده , ادم پاها, افزایش عطش , سرفه و علایم شبه پارکینسون(سفتی و کندی حرکات)

شکل دارویی : ویال ۱۰۰۰۰ واحد E.coli ،  ویال ۱۰۰۰۰ واحد Erwinia

نحوه نگهداری:

ویال رقیق نشده: دمای اتاق (c˚۳۰-c˚۱۵)

رقیق شده داخل ویال : دمای اتاق تا ۴۸ ساعت

محلول در سرم : دمای اتاق تا ۴۸ ساعت

۱ دیدگاه

دیدگاهتان را ثبت کنید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شدعلامتدارها لازمند *

*

>