نقش تصویر برداری در تشخیص تومور

نقش تصویر برداری در تشخیص تومور

در سالهای اخیر نقش تصویربرداری پزشکی در تشخیص ماهیت ، الگوی رشد و ارزیابی پاسخ به درمان تومورهای سرطانی افزایش یافته است.

با توجه به اهمیت تصاویر پزشکی به عنوان یک منبع اطلاعاتی مهم ، در تشخیص سرطان ، در این مقاله به معرفی و مقایسه روش های مختلف تصویر برداری پزشکی می پردازیم.

انواع روشهای تصویر برداری

روشهای تصویر برداری به دو دسته آناتومیکی و عملکردی تقسیم می شوند.

تصاویر آناتومیکی

تصاویر آناتومیکی

حالت استاتیک دارند و تنها اطلاعات محدودی مانند مرز ، شکل ، موقعیت و اندازه تومور را مشخص می کنند.

مهمترین و نهایی ترین تصاویر از این دسته سی تی (CT) و ام آر آی (MRI) هستند.

تصاویرCT

ct-sacnبه کمک تصاویر CT می توان بافت های درون بدن را مشاهده کرد ، و شکل شان را بررسی نمود. اطلاعات بدست آمده از دستگاه می تواند شکل ، موقعیت و اندازه تومورهای احتمالی را تشخیص دهد.

در تصویر برداری به کمک CT از اشعه یونیزان (رادیواکتیو) استفاده می شود که مضر بوده و از معایب این روش تشخیصی محسوب می شود.

تصاویر MRI

mri-scanner

عکس برداری به کمک MRI در تشخیص و بررسی روند درمان تومورهای سرطانی کاربرد بالایی دارد. در MRI از میدان مغناطیسی جهت عکسبرداری استفاده می شود که هیچ ضرر شناخته شده ای برای بافت های بدن ندارد.

بر خلاف CT که تنها تصاویر افقی تهیه می کند ، MRI قادر است از زوایای مختلفی عکس برداری نماید.

تصاویر MRI از وضوح بیشتری برخوردار است و تفاوت بافت طبیعی و غیر طبیعی بهتر مشاهده می شود.

دو نوع متداول از تصاویر MRI عبارتند از:

T1-weighted : قسمت های از تومور که تراکم بالایی دارند را نشان می دهد.

T2-weighted : تورم ناشی از تومور و گسترش سلولهای سرطانی را نشان می دهد.

تصاویر عملکردی

تصاویر عملکردی

این نوع از تصاویر ، بر خلاف تصاویر آناتومیکی ، فعالیت های فیزیولوژیکی مانند : تغییرات متابولیکی (سوخت وساز) ، جریان خون ، ترکیبات شیمیایی و غیره را در یک بافت یا اندام بررسی و اندازه گیری می نمایند.

مهمترین و جدیدترین تصاویر از این دسته ، ام ار آی عملکردی (DEC-MRI و DWI-MRI) ، ام آر اس (MRS) و پت هستند.

ام آر آی عملکردی نوعDEC-MRI

dce-tumor1می تواند جزئیاتی از پدیده  رگ زایی تومور مانند حجم خون و پلاسما ، نفوذ پذیری مویرگ ها و غیره را ارائه دهد.

ام آر آی عملکردی نوع DWI-MRI

DWI MRI

بر مبنای میزان نفوذپذیری مولکول آب در بافت عمل می کند ، و به تجمع و تراکم مولکولی بافت بستگی دارد که با پارامتر ADC نشان داده می شود.

هر چه عدد ADC در این نوع تصاویر بالاتر باشد ، پاسخ بافت سرطانی به درمان موفق تر بوده است.

ام آر اس (MRS)

MRS

ترکیبات مولکولی و شیمیایی بافت ها را ارائه داده و به تکمیل اطلاعات بدست آمده از MRI کمک می کند. در واقع در این نوع تصویر برداری ، سطح متبولیت های مختلف از جمله گلوکز و اکسیژن را در بدن اندازه گیری کرده و حاصل را به صورت طیف نشان می دهند. بدین ترتیب می توان تغییرات متابولیکی را در بافت تومور ارزیابی کرد.

پت (PET)

petscan1a

یک روش تصویر برداری که برای بررسی متابولیسم بافت های مختلف بدن مورد استفاده قرار می گیرد.

در این روش ابتدا ماده پرتودارو (Radiolabeled) بوسیله تزریق یا تنفس وارد بدن می شود. بعد از مدت زمان کوتاهی که زمانش بستگی به نوع رادیو دارو دارد ، ماده رادیواکتیو در عضو هدف تجمع پیدا می کند و عکسبرداری انجام می شود.

پرتو داروهای متداول در بررسی تومورها معمولاً( FGD (Fluorodeoxyglycose و( FMISO( Fluoromisonidazole هستند ، که از FGO جهت بررسی متابولیسم گلوکز تومور ، و FMISO جهت سنجش کمبود اکسیژن در بافت تومور استفاده می شود.

تصاویر آناتومیکی / عملکردی

تصاویر آناتومیکی / عملکردی

امروزه با ترکیب روشهای تصویر برداری مختلف جهت افزایش دقت و بهبود کیفیت اطلاعات مربوط به تومور استفاده می شود.

pet-ct-images

برای مثال دو روش PET و CT که تحت عنوان PET/CT شناخته شده است ، روش جدیدیست که در آن اطلاعات مربوط به آناتومی (حاصل از CT) با اطلاعات متابولیکی که مربوط به عملکرد و اجزاء می باشند (حاصل PET) تلفیق شده و روشی مطلوب در مطالعه تومورها فراهم آورده است.

 

۲ دیدگاه

  1. ممنون از لطفتون 🙂

دیدگاهتان را ثبت کنید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شدعلامتدارها لازمند *

*

>