مراقبت از کیسه کلستومی

زنان و مردان ژاپن

عمل جراحی کلستومی ، عملیست ضروری که سالانه برای میلیونها انسان در کره زمین انجام می شود ، تا بتوانند از زندگی لذت ببرند ، مسافرت بروند ، روابط اجتماعی بر قرار کنند و به مشاغل خود ادامه دهند.

گاهی توده سرطانی بخشی از روده را اشغال کرده است که باید با جراحی خارج شود. با توجه به محل توده ممکن است مقدار روده خارج شد کم یا زیاد باشد.
اغلب جراحان بعد از جدا سازی ، باقیمانده روده را با سوراخی به سمت شکم هدایت می کنند ، تا مدفوع وباقیمانده غذاهای هضم نشده از طریق آن خارج شود.
در واقع مخرج شکمی ایجاد می کنند. این مخرج شکمی ، مانند مخرج طبیعی دارای عضله ارادی نیست تا انسان بتواند بر خروج ترشحاتش کنترل داشته باشد. بنابراین از کیسه هایی جهت تخلیه غیر ارادی مدفوع در دهانه استوما (مخرج شکمی) استفاده می شود. به این کیسه ها کیسه کلستومی گفته می شود.

کیسه کولوستومی
بطور کلی کلستومی می تواند دایم یا موقت باشد یعنی ممکن است جراح مخرج شکمی را برای مدت محدودی برقرار کند وسپس دوطرف روده را به هم بچسباند. یا اینکه دایمی باشد ، کلستومی دایمی اغلب در مواقعی برقرار می شود که طول بیشتری از روده طی جراحی خارج شده  وامکان چسباندن دو طرف وجود نداشته باشد.
استوما (مقعد شکمی) وکیسه کلستومی فارغ از اینکه دایم یا موقت باشد ، نیازمند نگهداری و مراقبت است. مراقبتی که بیمار باید فرا بگیرد تا بعد از ترخیص خودش انجام دهد.
همچنین بیمار باید از مشکلات و عوارض احتمالی استوما وکلستومی آگاهی داشته باشد تا بتواند به موقع از بروزشان پیشگیری نماید.

تعویض و شستشوی کیسه کلستومی

اولین و مهمترین چیزی که باید هر بیمار دارای کلستومی فرا بگیرد ، نحوه شستشو و تعویض کیسه کلستومی است. اگر شما چنین شرایطی دارید ، به شما اطمینان می دهم که در مدت کوتاهی این کار را فرا خواهید گرفت .
پرستار بخش جراحی چندین بار اینکار را برایتان انجام خواهد داد ودر نهایت  ، فرا خواهید گرفت و گاهی ابتکاراتی بدان خواهید افزود.
[checklist]

  • بهترین زمان تخلیه و تعویض کیسه کلستومی ، زمانیست که کیسه تا نیمه پر شده است.
  • بهترین زمان شستشو ، صبح زود قبل از صبحانه یا ۴-۳ ساعت بعد از غذا است. یعنی زمانی که روده کمترین سطح فعالیت را دارد. خیلی از کسانی که کیسه کلستومی دارند ، شام را سر شب میل می کنند و کیسه را آخر شب شستشو و تعویض می نمایند.[/checklist]

وسایل لازم جهت تعویض و شستشوی کیسه کلستومی

  • سرم شستشوی نمکی نیم یا یک لیتری یک عدد
  • گیره یا پایه مناسب در سرویس بهداشتی جهت آویزان کردن سرم یک عدد
  • صندلی قابل شستشو (فایبروگلاس) یا توالت فرنگی یک عدد
  • دستگش یکبار مصرف یک جفت
  • ژل نرم کننده یا لوبریکانت یک عدد
  • کیسه کلستومی یک عدد
  • قیچی یک عدد
  • ست سرم یک عدد

نحوه تعویض وشستشوی کیسه
۱٫ ست سرم (شیلنگ سرم) را به سرم شستشو متصل کنید.
۲٫ سرم را بر روی گیره یا پایه سرم داخل سرویس بهداشتی آویزان کنید.
۳٫ سرم را هواگیری کنید (وارد شدن هوا به داخل روده موجب درد می شود)
۴٫ دستکش بپوشید.
۵٫ کیسه قبلی را به آرامی جدا کنید.
۶٫ سر ست سرم را با ژل لوبریکانت نرم کنید.
۷٫ سر ست سرم را به ارامی وارد استوما نمائید (بیش از ۸ سانتیمتر وارد نشوید).
۸٫ با سرعت ملایمی سرم را طی ۱۰-۵ دقیقه وارد روده کنید.
• در دفعات اول ۳۰۰ سی سی و در دفعات بعدی ۵۰۰ سی سی تا ۱۰۰۰ سی سی مایع جهت شستشو استعمال شود.
۹٫ پس از وارد شدن مایع شیر شیلنگ را ببندید و ۱۵ ثانیه مکث کنید.
۱۰٫ سر شیلنگ را خارج کنید.
۱۱٫ محتویات (مدفوع ، آب وگاز۹ طی مدت ۱۵-۱۰ دقیقه تخلیه خواهد شد. کمی زور زدن می تواند به تخلیه بهتر کمک کند.
۱۲٫ محل استوما را با آب و صابون بچه شستشو نموده و خشک کنید.
۱۳٫ کیسه کلستومی جدید را منطبق با قطر استوما با قیچی ببرید و آماده نمائید و بچسبانید.
۱۴٫ چسب کیسه کلستومی را ۳۰ ثانیه فشار دهید تا کاملاً بچسبد.

 

  • در سالهای اخیر کیسه های متنوع با طراحی های مناسب تولید شده است. اکثر کارخانه های تولید کننده همراه بسته کیسه ، نحوه استفاده وشستشو را توضیح داده اند. آنچه که در بالا ذکر شد تنها اصول کلی بود.

محافظت از پوست ناحیه استوما

در هفته های اول پوست ناحیه کلستومی قرمز ومتورم است . این قرمزی به مرور زمان به صورتی تا قرمز روشن تغییر رنگ می دهد.

اگر استوما از کولون صعودی منشاء گرفته باشد ، مدفوع شل و آبکی (اسهالی) وبرای پوست ناحیه بسیار تحریک کننده است ، و این تحریک با مصرف غذاهای محرک تشدید می شود.
اگر استوما از کولون عرضی منشائ گرفته باشد ، مدفوع نیمه شل ، یا نیمه جامد است ، که باز تحریک کننده است و نیازمند توجه.
اگر هم از کولون نزولی منشاء گرفته باشد ، تحریک کنندگی بسیار کمی دارد ، اما رعایت بهداشت کلی ضروری است.
بنابراین فارغ از محل منشاء ، پوست ناحیه استوما نیازمند توجه است.

  • همواره همراه غذا ها و میوه ها قارچ ها وارد دستگاه گوارش می شوند ، وهنگام خروج مدفوع دهانه استوما را آلوده می نمایند.
  • امروزه طیف وسیعی از پمادها ، پودرها ، ژل ها واسپری های ضد قارچ در داروخانه ها موجود است ، که بیمار می تواند طبق نظر پزشک معالج از آنها استفاده نماید.
  • شما می توانید بعد از شستشوی استوما و قبل از جاگذاری کیسه جدید ، بدون هیچ نگرانی استحمام کنید. البته جهت کاهش اثر تحریک کنندگی شوینده های پوست بهتر است از صابون بچه جهت شستشوی ناحیه استوما استفاده کنید.
    شما حتی می توانید دوش آب را مستقیماً بر روی ناحیه استوما بگیرید ونگران چیزی نباشید.

کلستومی وفعالیت جنسی

کیسه کلستومی هیچ منعی برای فعالیت جنسی ایجاد نخواهد کرد. یک آقا یا خانم دارای کیسه کلستومی به راحتی می تواند بچه دار شود. از نظر پزشکی هیچ منعی وجود ندارد.
اما اغلب به دلایل روحی – روانی بیماران در فعالیت جنسی ، مشکلاتی دارند. توصیه های زیر جهت تعدیل این اختلالات است:

  • خالکوبی کنید. شما می توانید پوست اطراف استوما را جهت زیبایی خالکوبی کنید. برای این منظور به مراکز معتبر و تحت نظارت وزارت بهداشت مراجعه کنید.
  • قبل از فعالیت جنسی کیسه را تخلیه و شستشو کنید. فشارها و فعالیت های حین نزدیکی ممکن است موجب تخلیه مدفوع به کیسه شود و احساس ناراحتی برای شریک جنسی نماید.
  • از لباسهایی استفاده کنید که ضمن پوشاندن کیسه ، جاذبه بصری داشته باشد.
  • از رژیم غذایی استفاده کنید که بوی کمتری در مدفوع ایجاد می کنند.

 تنگ شدن استوما

این اتفاق به ندرت رخ می دهد. گاهی سوراخ استوما حین ترمیم اولیه تنگ می شود. گاهی این تنگی بیش از اندازه و نیازمند جراحی است.

ترشح از مقعد

بیمارانی که کلستومی دارند ، با وجودیکه باقیمانده روده به مقعد مسدود است ، اما همچنان ترشحاتی از طریق مقعد دارند. این ترشحات ناشی از باز سازی دیواره مخاطی باقیمانده روده و دفع سلولهای مرده است.
این ترشحات می تواند شفاف تا سفید و یا حتی کف مانند باشد ، همه اینها طبیعی است.
اما اگر ترشحات خونی بود ، حتماً باید به پزشک جراحتان اطلاع دهید. البته نه در طول هفته اول بعد از جراحی ، چون در هفته اول ممکن است ترشحات ناشی از زخم جراحی می باشد.
الگوی دفع در افراد مختلف متفاوت است ، برخی هر چند هفته یکبار دفع دارند و برخی در طی یک روز چندین بار.

برخی بیماران از تجارب خود می گویند:
روزی دو بار در توالت می نشینم و سعی میکنم با زور زدن ترشحات را دفع نمایم.

  • گاهی لازم است جهت تخلیه از پمادهای نرم کننده و روغن ها بصورت شیاف استفاده شود.
  • گاهی پوست اطراف مقعد دچار آزردگی و سوزش می شود و نیازمند درمان با پمادهای التیام دهنده است.
  • برخی بیماران معتقدند با مصرف بعضی غذا ها ترشح موکوس افزایش پیدا می کند ، که البته هیچ وجاهت علمی و منطقی ندارد.

در طب سنتی ما معتقدند ، مصرف شیر و لبنیات ترشح مخاطی را افزایش می دهد.

هرنی استومی (Parastomal Hernia)

به بیرون زدگی بخشی از روده از سوراخ استومی ، هرنی استومی گفته می شود. در بیماران دارای کلستومی احتمال هرنی (فتق) بالاست ، چون بواسطه جراحی عضلات شکم ضعیف می شود. فتق یا هرنی استومی اغلب دردناک نیست ، اما گاهی فیکس شدن کیسه کلستومی را با مشکل مواجه می کند.

  • راههای پیشگری از هرنی (فتق ) استومی عبارتند از:
    پوشیدن لباس چسبان یا استفاده استفاده از گنو کمربند الاستیک
  • پرهیز از جابجا کردن اشیاء سنگین
  • پیشگیری از اضافه وزن (چون اضافه وزن موجب افزایش فشار داخل شکم می شود)

اغلب هرنی (فتق) استومی نیاز به اقدام خاصی ندارد و با مدتی مصرف پماد های التیام دهنده ، استراحت و کمربند های شکم بر طرف می شود. اما گاهی جراحی گریز ناپذیر است . خوشبختانه هرنی استومی با یک جراحی ساده به راحتی قابل رفع است.

انسداد استومی

برخی مواقع استومی توسط مدفوع دچار انسداد می شود. علایم و نشانه های انسداد عبارتند از :

عدم خروج مدفوع از استومی یا خروج تنها مقداری آب
نفخ شکم
دردهای کرامپی شکم
تورم استومی
تهوع و استفراغ
در صورتیکه احساس می کنید مسیر استومی دچار انسداد شده است اقدامات زیر را انجام دهید:

  • از خوردن غذاهای جامد پرهیز کنید.
  • مایعات ساده مانند آب بنوشید.
  • شکم و نواحی اطراف استومی را ماساژ دهید.
  • به پشت دراز بکشید زانوهایتان را به سمت قفسه سینه جمع کنید و به چپ و راست متمایل شوید.
  • به مدت ۲۰-۱۵ دقیقه زیر دوش آب گرم بیاستید (عضلات شکم را شل می کند)
  • اگر پس از ۲ ساعت باز هم دفع از استومی اتفاق نیافتاد با پزشک معالجتان تماس بگیرید.

اسهال

یکی از مشکلات مکرر بیماران استومی اسهال است. در صورت بروز اسهال ، بیمار مقدار زیادی پتاسیم از دست خواهد داد.

بنابراین باید از رژیم غذایی ضد اسهال و پر پتاسیم استفاده کند. مانند: ماست ، پوره سیب زمینی ، موز زنده شده ، پاستا

کامنت Zebrina:
همسرم از کیسه کلستومی استفاده می کند ، در ابتدا با مشکلاتی مواجه بود که توانستیم با کمک هم و مطالعه کتابهای مرتبط کنترشان کنیم. یکی از مشکلات وی اسهال بود. مدفوع اسهالی ، ماهیت اسیدی دارد و پوست استوما را می سوزاند. جهت حل این مشکل ما همیشه مقداری سیب در منزل داریم. ابتدا اجازه می دهیم سیب به رنگ قهوه ای در آید و سپس همسرم روزانه یک تا دو عدد از سیب های قهوه ای را میل می کند ، در کنترل اسهال بسیار موثر است.

favicon

۳۲ دیدگاه

  1. سلام باتشکر از سایت خوبتون لطفآ از موارد کاربردی در پرستاری را برام ارسال کنید

  2. سلام.ازمطالب بسیارآموزنده ومفیدتون متشکرم.

  3. با عرض سلام و ادب و تشکر بابت سایت خوبتون
    همسر من دچار سرطان روده شده است هنوز هیچ عمل درمانی شروع نکردیم می خواستم بپرسم ادامه معالجه ایشان در کشوری مثل آلمان بهتر است یا در ایران به درمان ایشان بپردازیم
    با سپاس

    • علیرضا فرید خمامی

      سلام سعید جان ؛ فکر میکنم امکانات داخل کشور از این نظر در حداستاندارد و خوبی باشه ، در ثانی شما باید هر چه زودتر درمان رو شروع کنید. در صورت اینکه نیاز به توضیحات بیشتری هستین ، از طریق کانال تلگرامی iranonco@ با ما در تماس باشین. برای همسرتون آرزوی بهبودی و تندرسی میکنم.

  4. سلام، من ۲۳سال دارم و بخاطر کولیت اولسروز مجبور به جراحی شدم و روده بزرگم برداشته شده و برام پاوچ گذاشته شد، الان ۱۶ روز از جراحیم میگذره و من ترشحات و دفع خون دارم، تعداد دفعات دفع زیاده و من در ناحیه بالای مقعد درد دارم، آیا طبیعیه؟؟

  5. با سلام…همسرم کنسر رکتوم داشتن..جراحی کردن وواسش کولستومی دائم گذاشتن.استوماش خیلی تو رفته است که باعث نشت میشه..آیا راه حلی داره.؟ممنونم.

  6. سلام مادرم سرطان کولون داره … جراحی کردن و کلوستومی دائم گذاشتن تازه از بیمارستان مرخص شده از کپسولهای تقویتی (فارماتون)میشه استفاده کرد . ممنونم

  7. سلام
    پدرن به علت سرطان کولستومی شده
    خواستم بدونم کانالی تو تلگرام هست که همچین بیمارایی توش باشن که بشه باهاشون صحبت کرد تا بشه از از اطلاعات و تجربیات هم استفاده کرد

  8. آقا خیلی مخلصیم ما از مطالب اموزنده سایتت در پیشبرد اعتبار بخشی بیمارستان استفاده میکنیم دوستت دارم عمو فرید و شدیدا دلتنگتم

  9. من سه ساله که به علت کولیت اولسروز استومی شدم و متاسفانه خونریزی از مقعدم قطع نشده و باید از نوار بهداشتی استفاده کنم ایا راهی وجود داره که این خونریزی قطع بشه

  10. If you’re reading this, you’re all set, parrned!

  11. سلام شبتون بخیر
    مادر من مبتلا به سرطان روده شده.امروز جواب ازمایششو گرفتم‌و پیش پزشک جراح بردم.ایشون گفتن گه تومور با مقد ۴ سانتیمتر فاسله داره و اینکه باید روده بزرگون باید برداشته بشه و کیسه کزاشته‌بشه.الانم از بیمارستان دارم واستون مینویسم.خیلی نگرانیم واقعا کل خانواده داریم عذاب میکشیم ننیدونیم باید چیکتر کنیم.لطقا راهنمای کنید.ممنون تز سایت خوبتون

    • سلام،
      من دقیقا در شرایط شما و شاید بدتر از اون هستم.
      مادر منم همین مشکل رو داشت و جراحی شد و الان دوهفته ای از جراحیش میگذره،
      هم عملش عمل سنگینی بود و هم مراقبت های بعدش در کنار کولسنومی ( استفاده از کیسه) خیلی سخت و طاقت فرساست. مادر من احتمالا باید دوره های شیمی درمانی هم شروع کنه…نمیدونم چی بگم.فقط ابراز همدردی میکنم و آرزو میکنم همه مریضا دوباره سلامتیشونو بدست بیارن

  12. سلام مادرم سرطان کولون متاستاز شده به کبد دارن که گویا ۲۰ درصد کبد رو درگیر کرده که الان در حال شیمی درمانی هستند که اگر کبد مشکلش حل شه روده رو جراحی کنن و خودش نمی دونه کامل که روده باید برداشته شه ایا در همه عمل جراحی ها از کیسه استفاده می کنند؟؟؟

  13. همسرم سرطان تخمدان داشت که سال ۹۳ عمل و سپس شیمی درمانی و کاهش دز CA125 داشت.در سال ۹۴ عود داشته و سپس شیمی درمانی و در ادامه متاسپاز داشته است.ابتدا در درون صفاق و سپس به بیرون و نیز لنف ها رسیده است.
    بیست روز پیش دچار فیستول رکتو واژینال و دفع مدفوع از واژن شده که نهایتا منجر عمل و نصب کیسه کلستمی شده است.
    بعد از دو هفته چند روزی دوباره دفع از واژن مشاهده شده است.
    به لحاظ علنمی کمی عجیب نیست از نظر شما جناب دکتر؟
    البته جراح میگفت که روده ها به هم چسبیده اند.امکان ترمیم هم وجود ندارد.شیمی درمانی اش نیز به تاخیر افتاده و سلولهای سرطانی شدیدا در حال رشد هستند.
    ضعیف،ناتوان و لاغر شده و ده روزی است افسردگی شدید گرفته که دارو میخورد.
    سوال مشخصم علت دفع مدفوع از واژن بعد از عمل و گذاشتن کیسه است.
    چقدر این موضوع طبیعی است و چه باید کرد.
    مزیدامتنان خواهد شد اگر بنده را زودتر راهنمایی نمایید.سپاس.

دیدگاهتان را ثبت کنید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شدعلامتدارها لازمند *

*

>