عفونت بیمارستانی

عفونت بیمارستانی در بیماران سرطانی

یکی از معضلات بخش های انکولوژی و سرطان عفونت های بیمارستانی است. عفونت بیمارستانی علاوه بر اینکه هزینه بیمار و سیستم بهداشت – درمان را افزایش می دهد ، می تواند تهدید کننده حیات بیمار سرطانی باشد.

در همه بیمارستانها کمیته ای از پزشکان و پرستاران ، تحت نام ” کمیته کنترل عفونت بیمارستانی” هستند که به راههای کاهش شیوع این معضل می اندیشند و اقدام می کنند.

نوشتار زیر جهت آگاهی و پیشگیری بیماران سرطانی و مراقبین شان از عفونت های بیمارستانی تنظیم شده است.

فهرست اصول پایه سرطان

مطالب این بخش به روایت تصویر:

tailor-therapy
سرطان سینه آدنوکیستیک-adenocistic breast cancer
اخبار سرطان
هپاتیت بی B
trastuzumab
بیوپسی و آسپیراسیون مغز استخوان
سرطان سینه Stage2b
سرطان سینه آدنوکیستیک-adenocistic breast cancer
پاتولوژیست
درجه بندی و مرحله بندی سرطان
مشاوره سرطان
image78
مشاوره سرطان
سرطان چیست؟
انواع درمان سرطان
اصول طبقه بندی و نامگذاری سرطان
فرق تومور خوش خیم و بدخیم
پورت
مغز استخوان

 

عفونت بیمارستانی چیست؟

عفونتی که بعد از بستری شدن بیماران در بیمارستان ، در فرد ایجاد می شود . به طوری که فرد قبل از بستری شدن به آن آلوده نبوده و در دوره نهفته آن بیماری نیز به سر نمی برده است.

بطور کلی عفونت هایی که ۴۸ ساعت تا ۷۲ ساعت بعد از بستری شدن علایمشان ظاهر می شود را می توان عفونت بیمارستانی قلمداد کرد.

چه میکروب هایی موجب عفونت بیمارستانی می شوند؟

عوامل عفونی سرطانزا

عوامل عفونی سرطانزا

در بخش های انکولوژی که اغلب بیماران از سیستم ایمنی ضعیفی برخوردارند ، عوامل میکروبی متعددی می تواند موجب عفونت بیمارستانی شوند.

باکتری ها 

E.coli  باکتری های فرصت طلبی همچون E.coli که در روده انسان زندگی می کنند می توانند از طریق سطوح آلوده به مدفوع که به خوبی ضد عفونی نشده اند منتقل شوند.

استافیلوکو اورئوس که در پوست ۲۰% از افراد بالغ به صورت عادی وجود دارد و در زخم هایی که به خوبی ضد عفونی و پانسمان نشده اند ، موجب عفونت می شود ، یکی دیگر از عوامل عفونت بیمارستانی محسوب می شود.

باکتری سودوموناس آئروژینوزا در بدن ۵% از افراد (حتی خود بیمار) وجود دارد و می تواند از طریق محیط های مرطوب مانند سوند اکسیژن یا مخزن آب کپسول اکسیژن انتقال یافته موجب عفونت بیمارستانی شود.

ویروس ها

شایعترین ویروس های عامل عفونت بیمارستانی آنتروویروس ها هستند که موجب اسهال و مشکلات گوارشی می شوند.

ویروس آنفلوآنزا یکی دیگر از عوامل عفونت های بیمارستانی محسوب می شود که می تواند از طریق پرسنل ، همراهان و ملاقاتی های بیمار ، سرایت نمایند.

هپاتیت B و C  و HIV هم از طریق ابزارهای آلوده به ترشحات و خون امکان سرایت دارند.

قارچ ها

قارچ های آسپرژیلوس و کاندیدا به فراوانی در محیط وجود دارند و  می توانند موجب عفونت مخاط دهان ، دستگاه تناسلی و  پوست شوند.

انگل ها

توکسوپلاسموزیس گوندی و پنوموسیس کارینی دو انگلی هستند که اگر چه به ندرت اما می توانند از طریق حیوانات خانگی و افرادی که از سگ و گربه مراقبت می کنند به بیمار منتقل شوند.

منبع عوامل عفونت بیمارستانی چیست؟

خود بیمار. بدن خود بیمار می تواند منشاء عفونت بیمارستانی باشد. بسیاری از میکروب ها به صورت فرصت طلب در بدن بیمار وجود دارند که با فراهم شدن شرایط (افت گلبول سفید ) و نقص سیستم ایمنی به فعالیت می پردازند.

پرسنل و همراهان بیمار. عدم شستشوی دستان قبل از تماس با بیمار مهمترین راه انتقال میکروب ها به بیمار است. کلیه همراهان ، ملاقات کنندگان و کادر درمان باید قبل از تماس با بیمار دستان خود را به روش علمی و دقیق شستشو نمایند.

handwashing-شستشوی دست

ملحفه ، لباس ، دارو ، آب و غذا و  هرآنچه که در اطراف بیمار وجود دارد اگر چه راه های مهم انتقال عفونت بیمارستانی هستند ، ولی مهم ترین و شایع ترین راه انتقال عفونت بیمارستانی محسوب نمی شوند.

۸۵% از عفونت های بیمارستانی از طریق دستان آلوده به بیمار منتقل می شوند.

رعایت احتیاط های عمومی توسط پرسنل و مراقبین بیمار از جمله شستن دست ها قبل و بعد از هر تماس ، یکی از بهترین راه های جلوگیری از عفونت بیمارستانی است.

حیوانات ، گیاهان و موجودات بی جان. پایه سرم ، تخت خواب ، تشک ، صندلی و هر آنچه که در محیط اطراف بیمار وجود دارد می تواند آلوده به میکروب های فرصت طلب باشد.

همراه داشتن گل و حیوانات در بیمارستان ممنوع است ، اما گاهی دیده می شود بیمار یا همراهانش باقی مانده غذایشان را برای پرندگان ، کنار پنجره می ریزند که کاری بسیار خطرناک محسوب می شود.

بنابراین به هیچ عنوان باقیمانده غذا را پشت پنجره خالی نکنید.

چه نوع عفونت هایی در عفونت بیمارستانی شایع هستند؟

عفونت خون یا سپسیس (Sepsis)

میکروب های فرصت طلب می توانند از طریق محل رگ گیری ، زخم ها و جراحات ، عفونت های ریه ، کلیه ، پوست و دستگاه گوارش وارد خون شوند و سپسیس بوجود آورند.

بیماران سرطانی که تحت شیمی درمانی یا اشعه درمانی قرار دارند ، یا کورتون درمانی می شوند و یا تحت پیوند مغز استخوان قرار گرفته اند ، از سیستم ایمنی ضعیفی برخوردارند و بیشتر در معرض عفونت خون (سپسیس) قرار دارند.

در برخی بیماران مبتلا به سرطان خون (لوسمی) ، طحال برداشته می شود ، این مسئله خصوصاً در کودکان ، سیستم ایمنی را با ضعف مواجه می کند و احتمال سپسیس را افزایش می دهد.

علایم و نشانه های عفونت خون (Sepsis)

تب ، مهمترین نشانه سپسیس است ، اما در بسیاری دیگر از  عفونت ها هم تب بروز می کند. بنابراین تنها اختصاص به سپسیس ندارد.

افزایش ضربان قلب ، افت فشار خون ، سرگیجه و آشفتگی ، کاهش ادرار ، درد مفاصل و عضلات و بی حالی از دیگر علایم سپسیس هستند.

در بیمارستان پزشک معالج با بررسی آزمایش کشت خون ، به بررسی احتمال سپسیس می پردازد. بدیهی است کسانی که جواب کشت خونشان مثبت باشد ، به درجاتی از سپسیس مبتلا شده اند.

امروزه با آنتی بیوتیک های قوی ووسیع الطیف ، کنترل سپسیس آسان است ، اما همواره رعایت نکات ایمنی و توجه به علایم و نشانه های سپسیس حائز اهمیت است.

گاهی جهت کاهش تنگی نفس ، تجویز اکسیژن ضرورت پیدا می کند.

در شرایط سپسیس ، علایم حیاتی حداقل هر ۳ ساعت یکبار باید کنترل شود.

عفونت ادراری

یکی از شایعترین عفونت  های بیمارستانی ، عفونت ادراری است ؛ که در اثر سونداژ و عدم رعایت بهداشت ناحیه تناسلی اتفاق می افتد.

علایم و نشانه های عفونت ادراری

عبارتند از:

سوزش و تکرر ادرار و گاهی تب و بد بو شدن ادرار هم در عفونت ادراری دیده می شود.

جهت پیشگیری از عفونت ادراری ، لازم است پروسیجر سونداژ توسط پرستار متبحر و لیسانس و  با رعایت نکات آسپتیک انجام شود.

در بیمارانی که سوند ندارند ، نظافت روازنه ناحیه تناسلی و نظافت پس از هر بار دفع مدفوع و ادرار می تواند از بروز عفونت ادراری جلوگیری کند.

پزشک معالج بعد از بررسی نتیجه کشت ادرار ، و مثبت شدن جواب ، مبادرت به تجویز آنتی بیوتیک می نماید.

عفونت زخم جراحی

در برخی مواقع بیمار سرطانی لازم است ، تحت عمل جراحی قرار بگیرد. عفونت زخم جراحی از جدی ترین و  پرهزینه ترین عفونت های بیمارستانی محسوب می شود.

زخم محل عمل اگر با شریاط استاندارد و استریل ضد عفونی و پانسمان شود ، از بروز عفونت پیشگیری می شود. البته رعایت نکات استریل باید از اتاق عمل شروع و تا پایان ترمیم زخم ادامه داشته باشد.

عفونت تنفسی (پنومونی)

بعد از عفونت ادراری ، شاعترین عفونت بیمارستانی عفونت تنفسی است. احتمال پنومونی در بخش های ویژه (ICU) ، مدت زمان اقامت بیمار را افزایش داده هزینه هنگفتی را به وی تحمیل می می نماید.

عدم رعایت تکنیک صحیح لوله گذاری تنفسی ، عدم ساکش به روش صحیح و استریل و ضعف سیستم ایمنی بیمار از علل پنومونی در بیمارستانها محسوب می شود.

پیشگیری از عفونت بیمارستانی

  • شستشوی صحیح دستها. مراقبین ، همراهان ، ملاقاتی ها و کادر درمان باید برای هر بار تماس با بیمار و بعد از آن دستانشان را به روش صحیح شستشو نمایند.
  • دستها باید بلافاصله پس از دست زدن به خون ، مایعات بدن ، ترشحات ، مواد دفعی و وسایل آلوده بدون در نظر گرفتن اینکه از دستکش استفاده شده است یا خیر ، به روش علمی شستشو شوند.
  • پس از در آوردن دستکش ، در فواصل تماس با بیماران ودر سایر موارد لازم ، دستها باید شستشو شوند تا از انتقال میکروب ها به سایر بیماران یا کارکنان و یا محیط جلوگیری به عمل آید.
  • در صورتیکه برای بیمار اقدامات تهاجمی یا کارهای مختلف صورت می گیرد ، در فواصل این امور دستها بایدش شستشو شوند.
  • شستشوی دستها باید با مواد حاوی الکل طبق خط مشی بیمارستان صورت گیرد.
  • هنگام دست زدن به خون ، مخاط ، پوست و انجام پروسیجرهای مختلف درمانی ، پوشیدن دستکش الزامی است.
  • بعد از تماس با ماده ای که ممکن است حاوی غلظت زیاد میکروب باشد (ترشحات بیمار) تعویض دستکش الزامی است.
  • استفاده از گان ، دستکش ، محافظ چشم همراه با ماسک یا مخافظ صورت در اعمالی که احتمال پاشیدن ترشحات بیمار وجود دارد ، الزامی است.
  • جمع آوری و انتقال تجهیزات و وسایل مراقبت از بیمار که با خون ، مایعات بدن و ترشحات یا مواد دفعی آلوده شده اند ، باید به گونه ای باشد که از مواجه پوست و مخاط با آنها ، آلوده شدن لباس و انتقال میکروبها به سایر بیماران و محیط جلوگیری نماید.
  • تجهیزات و وسایلی که قابل استفاده مجدد هستند و با پوست آسیب دیده ، خون ، مایعات بدن و یا مخاط در تماس بوده اند ، باید قبل از استفاده برای بیمار بعدی با ماده گندزدایی مناسب بیمارستانی ، پاک و تمیز شوند.
  • عدم دستکاری سوزن ها و وسایل تیز پس از استفاده و آلوده شدن ، الزامی است. کلیه اشیاء تیز و برنده باید ر ظروف مقام به سوراخ شدگی دفع شوند.
  • استفاده از ناخن مصنوعی و انگشتر و سایر زیور آلات در مراقبین از بیمار ممنوع است.
  • هرگز ملحفه آلوده و کثیف را روی زمین قرار ندهید ، ملحفه آلوده باید توسط کادر بیمارستان (طبق خط مشی) جمع آوری و خارج شود.
  • بیمارانی که مبتلا به عفونت های مسری هستند مانند سرخک ، آبله مرغان ، زونای منتشر ، سیاه سرفه ، اوریون ، سرخجه ، آفلوآنزا و سل ریوی باید در محیطی مجزا از بیماران سرطانی بستری شوند. بدیهی است استفاده پرستار مشترک در چنین مواردی ممنوع است.

 

۳ دیدگاه

  1. مادر من دچار لوسمی aml شده تو شیمی درمانی دومی دچار عفونت ریه شده و الان تو آی سی یو هستن، مامانم پنجاه و نه سالشه و گلبول سفیدش در حال حاضر ۲۷۰۰ و هموگلوبینش ۸ و پلاکتش ۳۷۰۰۰ ، عفونتش برطرف میشه؟ چجوری؟ یکم توضیح بدین ممنون، اگه میشه پاسختونو به ایمیلم بفرستین

دیدگاهتان را ثبت کنید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شدعلامتدارها لازمند *

*

>