سرطان سرویکس
سرطان سرویکس

سرطان گردن رحم (سرویکس)

همه ساله صدها هزار خانم در سراسر جهان به سرطان سرویکس (دهانه رحم) مبتلا می شوند. سرویکس (گردن رحم) قسمت باریک پایین رحم است . رحم عضوی توخالی ، گلابی شکل در بخش پایین شکم خانمهاست که بین مثانه و مقعد قرار دارد. به کانال ارتباطی بین رحم و ناحیه تناسلی زنانه ، سرویکس گفته می شود.

سرطان سرویکس

سرطان سرویکس

به مانند همه اعضاء دیگر بدن ، سرویکس دارای سلولهای مختلفی می باشد. این سلولها مواقعی که بدن نیاز به سلولهای بیشتری دارد ، تقسیم می شوند ، که این توانمندی ضامن سلامت بدن است ، اما اگر این تقسیم سلولی بدون نیاز بدن صورت پذیرد ، توده بافتی ایجاد می شود.

به توده های بافتی ، تومور گفته می شود که در مورد سرویکس می تواند خوش خیم یا بدخیم یاشد. خوشبختانه اغلب توده های سرویکس از نوع خوش خیم هستند که به راحتی با جراحی ، خارج می شوند و فاقد عود می باشند.

پولیپ ها ، کیست ها ، زگیل های تناسلی از گروه توده های خوش خیم محسوب می شوند.

اما توده های بدخیم سرویکس اگر به موقع تشخیص و درمان نشوند می توانند از طریق سیستم لنفاوی و جریان خون به اعضای همجوار (رکتوم ، مثانه ، استخوان ، مهره ها و ریه) متاستاز نمایند.

بیشتر سرطانهای سرویکس از نوع سلولهای سنگفرشی (اسکوآموس) ، Esquamous هستند. تبدیل شدن سلولهای اسکوآموس به سلولهای سرطانی تحت عواملی مانند ویروس ها که در همین بخش ، در مقالات دیگری توصیف شده است ، می تواند اتفاق بیافتد.

سلولهای سنگفرشی سرویکس در فرآیند کندی تبدیل به ضایعات پیش سرطانی می شوند . پزشکان معتقدند اگر این ضایعات به موقع درمان نشوند می توانند در آینده تبدیل به سرطان سرویکس گردند.

به ضایعات پیش سرطانی سرویکس SIL ( Squamous intrapithelial lesions) گفته میشود.

SIL ها می توانند low grade یا high grde باشند. که نوع دومی به سرطانی شدن نزدیکتر است. اما نوع low grade می تواند به خودی خود بهبود پیدا کند.

روش های تشخیص توده های سرویکس

هرگاه سرطانی با رشدی کند همراه باشد ، شانس این را دارد که با اقدام به موقع به درمان قطعی برسد. سرطان سرویکس هم از جمله سرطانهای با ریتم شد کند محسوب می شود.

پاپ تست (پاپ اسمیر). همه خانمهای بالای ۱۸ سالی که دارای فعالیت جنسی هستند باید بطور منظم و سالانه تحت پاپ اسمیر قرار بگیرند. پاپ اسمیر آزمایشی ساده ، بدون درد و کم هزینه است.

دستور انجام پاپ اسمیر را پزشک خانواده می تواند صادر نماید و بررسی اولیه را به انجام برساند. در پاپ اسمیر وسیله ای شبیه گوش پاک کن را به دیواره سرویکس تماس می دهند و سپس آنرا جهت بررسی بر روی اسلاید شیشه ای تثبیت می نمایند.

نمونه به آزمایشگاه ارسال شده و جواب اغلب در کمتر از یک هفته آماده می شود.

امروزه روش های آزمایشگاهی دقیق و متنوعی جهت پاپ اسمیر وجود دارد. اما فارغ از روش مورد استفاده باید آمادگی های زیر اجراء شود:

بهترین زمان انجام پاپ اسمیر بین ده تا بیست روز بعد از اولین روز عادت ماهیانه است.

از دو روز قبل از پاپ اسمیر استفاده از دوش ، کرم ، ژل و داروهای واژینال ممنوع است .

در صورتیکه جواب پاتولوژی نشان دهنده تغییرات غیر طبیعی باشد ، پزشک معالج از سایر روشهای تشخیصی جهت یافتن پاسخ دقیق تر استفاده می نماید.

Colposcopy. یکی از روش های مورد استفاده جهت تشخیص مشکلات سرویکس محسوب می شود. در این روش تشخیصی که اغلب در مطب انجام می شود ، محلولی شبیه سرکه وارد رحم می شود و سپس از ید جهت تشخیص ضایعات غیر طبیعی دویواره سرویکس استفاده میشود. به این روش تست شیلر (Schiller)  هم گفته می شود.

LEEP ( Loop Electrosurgical Excision Procedure). در این روش به کمک یه حلقه سیمی و جریان الکتریکی ضعیف ، ورقه نازکی از سلولهای سطحی سرویکس برداشته می شود. درد قابل توجهی ندارد و بیشتر مانند حس قاعدگی است.

ECC ( Endocergical curttage) . روش دیگریست که در صورت نیاز به بررسی بافت های داخلی تر و عمیق تر بکار می رود. به این روش کورتاژ داخل سوریکس هم گفته می شود. پزشک معالج با ابزاری شبیه قاشق کوچک ، از بافت سوریکس نمونه برداری می کند.

این روش ممکن است با کمی درد و خونریزی همراه باشد ، که سریعاً بهبود می یابد.

Coneization. هرگاه روش های قبلی در تشخیص دقیق و موفقیت آمیز نباشد از بیوپسی مخروطی (Cone biopsy) استفاده می شود. این روش به پاتولوژیست امکان می دهد تمام توده مشکوک و بافتهای اطراف را بررسی نماید. انجام بیوپسی مخروطی نیاز به بی حسی موضعی یا عمومی دارد . امروزه با پیشرفتهای وسیع تجهیزات این کار در مطب ها و  کلینیک ها به صورت سرپایی انجام می شود.

درمان ضایعات پیش سرطانی سرویکس

بسیاری از این ضایعات در حین بیوپسی به طور کامل خارج می شود . اینکه یک ضایعه خوش خیم یا بد خیم است ، تنها به تنیجه پاتولوژی به جواب قطعی می رسد. اگر ضایعات بعد از بیو.پسی همچنان وجود داشته باشد و یا متعدد باشد لازم است اقدام درمانی مناسب صورت گیرد.

 

  • ۱- روش فریز کردن (Cryosurgery) . یکی از روشهای پرکاربرد در توده های سرویکس است که از سرما جهت انهدام توده استفاده می شود.
  • ۲- لیزر یا دیاترمی. بر عکس روش فوق در این روش از لیزر و گرما جهت سوزاندن توده استفاده می شود.

در دو روش فوق بیمار با کمی خونریزی و درد خفیف مواجه می شود که البته با ۴۸ ساعت استراحت در منزل بر طرف می شود.

درمان ضایعات سرطان سرویکس

ضایعاتی که در جواب پاتولوژی سرطانی بودنشان بصورت قطعی به اثبات رسیده است نیازمند اقدامات درمانی جدی تر هستند.

در چنین مواقعی اندامهای اطراف رحم مانند واژن ، رکتوم ، تخمدانها و غدد لنفاوی هم بررسی می شوند. طیف وسیعی از روش های تشخیصی مانند MRI ، CT scan ، سیستوسکوپی ، سونوگرافی و آزمایشات هئن قبل از اقدام درمانی جهت بررسی وسعت توده و احتمال متاستاز ضرورت پیدا می کند.

شاید بد نباشد ، نمونه پاتولوژی جهت بررسی بیشتر توسط پاتولوزیست دیگری هم بررسی شود ، در این خصوص می توان نظر جراح زنان را هم جویا شد.

فرآیند درمان ضایعات سرطانی سرویکس با توجه به وسعت درگیری ، سن بیمار و تمایل وی به بچه دار شدن در آینده ، شامل جراحی ، اشعه درمانی و شیمی درمانی باشد.

دیدگاهتان را ثبت کنید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شدعلامتدارها لازمند *

*

>