fetus stages

سرطان و ناباروری

fetus stages

شاید کمی عجیب به نظر برسد از بچه دار شدن صحبت کنیم ، وقتی شما در حال مبارزه با سرطان هستید!

یا اگر کودک دلبندتان با سرطان دست و پنجه نرم میکند.

اما حقیقت اینست:

روزی سرطان بهبود پیدا می کند و به بچه دار شدن فکر خواهید کرد.

برخی درمانهای سرطان می توانند سیستم باروری را دچار آسیب نمایند . تا سال ۲۰۰۶ بیماران سرطانی و پزشکان کمتر به این مقوله فکر می کردند . دکتر درمان سرطان را انجام می داد و سر آخر توان باروری در هاله ای از ابهام باقی می ماند. برخی بارور می شدند و برخی تا آخر عمر عقیم می ماندند.

در سال ۲۰۰۶ انجمن انکولوژی بالینی آمریکا راهنمایی را جهت ” حفظ باروری در بیماران سرطانی ” منتشر کرد.

متاسفانه تحقیقات نشان می دهد :

نیمی از پزشکان انکولوژی نسبت به این راهنما بی توجه هستند و همچنان روش قدیمی را دنبال می کنند.

تعریف عقیمی : فقدان کامل توانایی باروری ( بچه دار شدن) را عقیمی می گویند.

عقیمی در مردان یعنی : بیضه ها قادر به تولید اسپرم نباشند به این وضعیت آزواسپرمیا ( Azoospermia) گفته می شود ، یا ممکن است مسیر هدایت اسپرم دچار انسداد یا تخریب شده باشد.

در زنان عقیمی می تواند نتیجه یک یا چند عامل باشد:

تخمدانها نتوانند تخمک را پرورده کنند: وضعیتی که به آن نارسایی تخمدان یا یاسگی زودرس گفته می شود.

انهدام یا اختلال در عملکرد رحم: که در آن رحم قادر به نگهداری و پرورش سلول نطفه نیست.

چه درمانهایی خطر عقیمی را بالا می برند؟

اشعه درمانی لگن ، شکم ، مفز ( در خانمها)  ، بیضه ( آقایان) یا تمام بدن

شیمی درمانی ترکیبی ( ترکیبی از چند دارو) و شیمی درمانی با دوز بالا ( در پیوند مغز استخوان)

چرا شیمی درمانی و اشعه درمانی  خطر عقیمی را بالا می برند؟

اغلب درمانهای سرطان ، موجب توقف رشد سلولهای سریع تکثیر ، می شوند. متاسفانه این شامل سلولهای زایای بیضه و تخمدان هم می شود.

عقیمی ناشی از درمان ، اغلب دایمی نیست . مردان شانس اینرا دارند که به واسطه نوع سلولهای اسپرم ساز در بیضه ، حتی با مقادیر کم اسپرم سازی ، مدتی بعد از خاتمه درمان به وضعیت مطلوب برسند.

اما خانمها ذخیره تخمک محدودی دارند ، و اگر حین درمان تخمدان آسیب زیادی ببیند ، ممکن است توانایی باروری شان را برای همیشه از دست بدهند.

در این زمینه بهتر است مطالب تخصصی تر را در مقاله ” تاثیر درمانهای سرطان در باروری خانمها” را مطالعه کنید.

اگر در آینده قصد بچه دار شدن داشته باشم با چه کسی مشورت کنم؟

پاسخ به این سوال کمی دشوار است ، چون بستگی به نوع سرطان ، مرحله پیشرفت ، درمانهای انتخابی و سن بیمار دارد.  گاهی لازم است چندین متخصص را در این زمینه ملاقات کنید. برخی از اعضای تیم پزشکی  و زمینه همکاری شان در باروری عبارتند از:

فوق تخصص خون و انکولوژی: وی میتواند با توجه به نوع داروهایی که جهت شیمی درمانی بیمار ، استفاده می کند ، خطر عقیمی را تخمین بزند. در این زمینه می تواند مقاله ” اثرات شیمی درمانی بر باروری ” را مطالعه کنید . اما به خاطر داشته باشید همواره نظر فوق تخصص خون و انکولوژی به این مقاله ارجحیت دارد ، چون او مقدار دارو و وضعیت فیزیولوژیک بیمار را دقیق تر ارزیابی می کند.

متخصص غدد ( فوق تخصص غدد و باروری) : تخصص های مرتبط با باروری و نازایی امروزه طیف وسیعی دارند. در این زمینه میتوانید از پزشک معالجتان کمک بگیرید. متخصص های باروری و نازایی می توانند روش های مختلف حفظ باروری را با توجه به شرایط بیمار معرفی نمایند و حتی هزینه انجامشان را با هم مقایسه کنند. در این زمینه مقاله ” روش های حفظ باروری در بیماران سرطانی ” را مطالعه کنید.

مشاور ژنیک: در بیشتر مراکز آزمایشات ژنتیک ، امکان دریافت مشاوره ژنتیک وجود دارد. پزشکانی که با یکسری پرسشنامه خطرات احتمالی بروز ناهنجاری ژنتیک را در فرزند آینده تخمین می زنند . نکته ای که باید توجه داشته باشید اینست که ، مشاوره ژنتیک با آزمایش ژنتیک فرق دارد. مشاوره نوعی مصاحبه است ، اما آزمایش ژنتیک از طریق بررسی نمونه خون بیمار صورت می گیرد.

ژنیکولوژیست ( برای خانمها) و ارولوژیست ( برای آقایان) : این دو تخصص در برخی روشهای حفظ باروری مجریان اجرای طرح هستند. اغلب آنها از روشهای جراحی استفاده می کنند.

مددکاران و مشاورین خانواده : گاهی بیمار مایل به تجربه روش های حفظ باروری نیست ، یا این روش ها مغایر باورهای مذهبی اش است. در چنین مواردی اگر قصد بچه دار شدن داشته باشد گزینه هایی مانند فرزند خواندگی وجود دارد . اما نیازمند آمادگی روحی و آگاهی از سیر قانونی اش دارد. مددکاران و مشاورین خانواده و حتی گاهی مشاور حقوقی می توانند در انتخاب گزینه مناسب کمک کنند.

در زمینه باروری بعد از خاتمه درمان ، چه سوالاتی بپرسم؟

بسیاری از بیماران سرطانی در پرسیدن سوالات مرتبط با بچه دار شدن معذب هستند ، یا اینکه آنقدر ذهنشان درگیر مسایل مربوط به درمان است که قادر به طرح سوال نیستند ، و یا احساس می کنند ، خیلی مضحک است وقتی کسی درگیر سرطان است بخواهد درباره بچه دار شدن فکر کند.

اما این از نظر کادر درمان به هیچ وجه مضحک و عجیب نیست ، چون بارها با چنین سوالاتی مواجه شده اند. در زیر برخی از این سوالات تقدیم می شود:

  • آیا درمان سرطان من ، بر باروری ام تاثیر خواهد گذاشت؟
  • شانس عقیمی با توجه به گزینه های درمانم چقدر خواهد بود؟
  • آیا راهی وجود دارد که درمان سرطان ، بر باروری ام تاثیر منفی نگذارد؟
  • آیا روشی جهت پیشگیری از عقیمی ، در حین درمان وجود دارد؟
  • اگر بخواهم از روش های حفظ باروری استفاده کنم ، چه مدت می توانم درمان را به تاخیر بیاندازم؟
  • آیا روشی برای بازسازی توان باروری بعد از خاتمه درمان وجود دارد؟
  • چگونه می توانم در خاتمه درمان از سلامت توان باروری ام اطمینان حاصل کنم؟
  • ویژه خانمها: بعد از درمان چقدر طول می کشد عادت ماهیانه ام به الگوی طبیعی باز گردد؟
  • ویژه خانمها: اگر عادت ماهیانه ام قطع شود ، آیا باز هم باید به مصرف قرص های ضد بارداری ادامه دهم؟
  • ویژه خانمها: جهت تصمیم گیری برای بچه دار شدن ، چه مدت باید منتظر بمانم؟
  • آیا بیمارستان ، تیم حفظ باروری دارد؟ اگر نه ، از چه طریقی باید اقدام کنم؟
  • هزینه حفظ باروری چقدر است؟ آیا می توانم از بیمه ام استفاده کنم؟

رفرنس:

رفرنس:

NCCN Guidline for patient : Caring for Adolescents and Young Adults.Version 2013

مقالات مرتبط:

– ارزیابی خطر عقیمی در بیماران سرطانی

– حفظ باروری در بیماران سرطانی

– باروری بعد از شیمی درمانی در خانمهای سرطانی

– پیشگیری از عقیمی در کودکان سرطانی

 

۲ دیدگاه

دیدگاهتان را ثبت کنید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شدعلامتدارها لازمند *

*

>