بی اشتهایی
بی اشتهایی

بی اشتهایی در بیماران سرطانی

یکی از شایعترین عوارض شیمی درمانی بی اشتهایی است .

تقریباً همه بیماران این عارضه را تجربه می کنند.

بی اشتهایی بیمار را به سمت کاهش وزن ، خستگی ، عفونت و ناتوانی سوق می دهد. همچنین از توان بیمار برای مبارزه با سرطان می کاهد.

می توان گفت بی اشتهایی شایعترین و مهمترین عارضه سرطان و درمان آن محسوب می شود.

 

بی اشتهایی می تواند به چند علت در بیماران تحت شیمی درمانی بروز کند :

  • متابولیسم تومور ، ماده ای به نام کاشکتین تولید می کند که می تواند در ایجاد بی اشتهایی نقش داشته باشد. هرچه بیماری پیشرفته تر باشد این علت مشهود تر است.
  • سلولهای سالم و دفاعی بدن برای مبارزه با سلولهای سرطانی موادی ترشح می کنند از جمله فاکتور نکروز تومور و اینترلوکین – ۱ ، این دو ماده می توانند بی اشتهایی را تشدید کنند.
  • نوع سرطان هم می توان در شدت بی اشتهایی نقش موثر است . سرطان های دستگاه گوارش ، بیشتر موجب بی اشتهایی می شوند.
  • استرس ، اضطراب و نگرانی هایی که گاهی بیمار را درگیر می کند ، می تواند موجب کاهش اشتها شود. سایر درمانهای سرطان مانند اشعه درمانی ، هورمون درمانی و درمان بیولوژیک هم می توانند موجب بی اشتهایی در بیمار شوند.

“چرا بی اشتهایی حائز اهمیت است؟” بی اشتهایی و کاهش وزن بر روی سلامت بیمار تاثیر منفی می گذارد. اغلب موجب ضعف سیستم ایمنی ،کاهش مایعات و املاح بدن می شود. مطالعات نشان می دهد کاهش وزن و لاغری مفرط پاسخ به درمان را در بیمار دچار مشکل می کند.

“چگونه می توان کاهش وزن و بی اشتهایی را کنترل کرد؟”  هر گونه اقدام در این زمینه بر روی سه محور انجام می شود:

      • کنترل تهوع و استفراغ
      • حفظ و مدیریت تغذیه صحیح
      • تحریک اشتها

توصیه هایی جهت کاهش مشکل بی اشتهایی

  • در روزهای بی اشتهایی ، از خوردن غذای مورد علاقه خود پرهیز کنید.

غالباً بیمار و اطرافیان تصور میکنند ، با تهیه غذای دلخواه بیمار اشتهایش تحریک می شود ، اما مسئله درست بر عکس است ! در روزهای بی اشتهایی اگر بیمار با غذای مورد علاقه اش مواجه شود ، دچار انزجار و نفرت از ان غذا می گردد . این مسئله به ضرر بیمار تمام می شود . چون بیمار معمولاً غذای مورد علاقه اش را بیشتر

غذای دلپذیر

غذای دلپذیر

میل می کند و می توان از این پتانسیل در روزاهایی که اشتهایش خوب است جهت تامین کالری مورد نیاز بیمار استفاده کرد .

  • غذا را در حجم کم و دفعات زیاد مصرف کنید.

حجم کم و دفعات زیاد از وارد شدن فشار به معده جلوگیری کرده ، تحمل بی اشتهایی را آسانتر می کند.

  • از میان وعده های کم حجم و پر کالری استفاده کنید.

برخی از این میان وعده های مناسب عبارتند از : عسل ، خرما ، گردوی تازه ، کشمش ، مویز ، بادام زمینی تازه ، پسته ، سویای بو داده ، موز ، بیسکوئیت ، کلوچه ، کیک خانگی ، شیر ، بستنی

  • بی اشتهایی تا ۳ روز جای نگرانی نیست.

در چند روز اول بعد از شیمی درمانی می توانید فقط به مایعات ساده اکتفا کنید و جبران کالری را به روزهای بعد که بی اشتهایی فروکش می کند موکول نمائید.

  • تحت هیچ شرایطی نباید مصرف مایعات ساده قطع شود.

ممکن است تحمل هر چیز جامدی برایتان دشوار باشد ، قابل درک است . همه غذاها برایتان بی مزه و نفرت انگیز شده است. اما ۶۰% بدن شما از آب تشکیل شده است. شما روزانه مقدار قابل توجهی از مایعات را از طریق ادرار ، مدفوع ، تنفس و پوست از دست می دهید. تازه اگر استفراغ هم داشته باشید ، این میزان تشدید می شود. جبران مایعات از دست رفته الزامی است.

  • پزشکان توصیه می کنند :

روزانه حداقل ۶ لیوان مایعات مصرف کنید. این مایعات می تواند شامل : آب ساده ، چای کمرنگ ، آبمیوه تازه یا ارگانیک پاستوریزه ، کمپوت خانگی ، شیر کم چرب و بستنی باشد.

  • دله خوری کنید.

شاید این اصطلاح شما را به خنده بیاندازد ، حتی اگر آدم جدی باشید ، ممکن است بهتان بر بخورد. عجله نکنید ، توضیحات را تا آخر بخوانید . خواهم گفت که چقدر این مسئله مهم و حائز اهمیت است. در روزهای بی اشتهایی تحمل یک لیوان آب هویج یا یک بشقاب برنج و خورش و یا حتی یک مشت پسته خام تازه ، دشوار است. کمی به گذشته بر گردید ، دروان کودکی ، وقتی به آشپزخانه و سیب زمینی های سرخ شده داخل تابه پاتک می زدید ، چه حسی داشتید ؟ همین سیب زمینی ها نیم ساعت بعد وقتی سر سفره گذاشته می شد همانقدر حس ناخنک زدن داشتید؟ پس به عادت دوران کودکی خود اعتماد کنید . تا می توانید در طول روز به خوردنی های یخچال ، گنجه خوراکی ها ، قابلمه روی اجاق ناخنک بزنید. در پایان روز خواهید دید ، با وجود بی اشتهایی ، مقدار قابل توجهی غذا میل کرده اید.

  • با پزشک خود مشورت کنید.

مشکل بی اشتهایی خود را با پزشکتان در میان بگذارید. او می تواند شما را به یک متخصص تغذیه ارجاع دهد ، تا رژیم غذایی متناسب و قابل تحملی برایتان تنظیم کند. همچنین می تواند قرصهایی تجویز کند که اشتهایتان را تحریک نماید. گاهی مصرف برخی مکمل های غذایی و ویتامینی را تجویز می کند. حتی اگر تشخیص دهد شرایط بحرانی است ، با سرم های غذایی ، کمبودهای غذائیتان را جبران می نماید.

  • به پیک نیک بروید.

پیک نیک

پیک نیک

طبیعت ، دوستان ، شادی، موسیقی ، هوای تازه و قدم زدن شرایطی است که در یک پیک نیک می توانید تجربه کنید ، همه اینها میتوانند محرک خوبی برای اشتهایی شما باشند.

  • چاره ای برای خستگی بیاندیشید.

معمولاً ۲۴ ساعت اول بعد از شیمی درمانی خستگی بر بیمار غالب می شود. این مسئله در بیمارانی که تنها زندگی می کنند ، ملموس تر است. می توانید روز قبل از شیمی درمانی غذاهایی را آماده کرده در فریزر بگذارید ، و در روزهای بی اشتهایی از آنها استفاده کنید.

بی اشتهایی

  • سفره آرایی یاد بگیرید.

روانشناسان معتقدند تزئین غذا می تواند اشتها را تحریک کند. این مسئله در کودکان خیلی خوب جواب می دهد . اگر کودک دلبندتان دچار سرطان است ، تزئین غذا باید جزء ضروریات آشپزی تان باشد ، چون همواره کودکان سرطانی از خوردن غذا امتناع میکنند ، مگر اینکه خوب تزئین شده باشد.

  • بخش اصلی غذا را صبحها بخورید.

تحقیقات نشان می دهد در طول روز رفته رفته اشتهای بیماران سرطانی کاهش می یابد. بخشی از آن به دلیل خستگی و تحلیل قوای جسمانی است و بخشی دیگر به اثرات سوء هاضمه. غذایی که بیمار در طول روز میل می کند اغلب کامل هضم نمی شود و این مسئله تاثیر منفی بر روی اشتها می گذارد و در نتیجه در طول روز اشتهایش کاهش می یابد. بنابراین بهتر است ، بخش اصلی منوی روازنه را به صبح ها اختصاص بدهید. با توجه به اینکه بی اشتهایی با تهوع و استفراغ رابطه تنگاتنگی دارد ، مبحث تهوع و استفراغ را هم با دقت مطالعه بفرمائید.

بی اشتهایی در چه مواقعی یک مشکل جدی است؟

در صورت بروز موارد زیر ، بی اشتهایی یک مشکل جدی است و باید با پزشک تماس گرفته شود:

      • بی اشتهایی تا ۳ روز ادامه یابد.
      • بیمار از نوشیدن طی ۲۴ ساعت امتناع کند.
      • بیش از ۵ کیلوگرم کاهش وزن پیدا کند.
      • دفع ادرار نداشته باشد یا ادرار غلیظ و بد بو باشد.
منابع:
 http://cancerhelp.cancerresearchuk.org
http://lungcancer.about.com

۴ دیدگاه

  1. خوردن ژله و ماست هم برای بی اشتهایی خوبه
    به خاطر راحت تر خوردنش از مقدار کم شروع کنن و هربار مقدارشو بیشتر کنن
    ژله ویتامین های ب و ث رو داره و از این جهت تامینشون می کنه

دیدگاهتان را ثبت کنید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شدعلامتدارها لازمند *

*

>